Dijital Medya Platformu İncelemelerinde Emek Tartışmaları: Ekonomi Politik Bir Değerlendirme

Son yıllarda akademik yazında dijital medya platformları kullanıcıları üzerinden süregiden bir tartışma söz konusudur. Anaakım incelemeler Facebook, Instagram, Twitter gibi platformların kullanıcının hangi ihtiyaçlarına cevap verdiği sorusuna yanıt ararken eleştirel incelemeler, Marx’ın emek süreci teorisini kullanıcı üzerinden yeniden okuma ve anlamlandırma çabası içindedir. Maddi olmayan emek ya da bilgi emeği kavramsallaştırmalarında billurlaşan eleştirel incelemeler, kullanıcıyı üretken emek ilan ederek, yani son kertede “üreten tüketim” analizine dönüşerek, Marx’ın meta, emek, üretim ve tüketim üzerine söylediklerinden koparılmaktadır. Bu makale, dijital medya platformu incelemelerinde eleştirel yönelimlerden yükselen tanımlamaların ve yorumların ekonomi politik yaklaşımla bağlarını yeniden inşa etmesinin gerekliliği üzerinde durmaktadır.

In recent years, there has been an ongoing debate in the academic literature concerning the users of digital media platforms. While mainstream studies seek to identify the needs of users that social media platforms such as Facebook, Instagram, and Twitter meet, critical studies seek to study digital media users to make sense of and reinterpret Marx’s theory of the labor process in a digital context. In their conceptualizations of immaterial or knowledge labour, critical studies argue that users contribute a form of productive labour, a form of “productive consumption,” but in doing so these studies depart significantly from traditional Marxist notions of labour, commodity, production, and consumption. This article focuses on the necessity of reconstructing the links between the traditional concepts of political economy and the new definitions and interpretations emerging from critical orientations in the analysis of digital media platforms.