Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme

Büşra T. Durmuş

doi:10.24955/ilef.1209220

TR EN

Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bu çalışma video paylaşım uygulaması YouTube'un nasıl zamanla YouTuberlığı meslekleşme yoluna soktuğunu Castells’in kitlesel öz-iletişim ve Toffler’ın üretici-tüketici kavramları çerçevesinde değerlendirmektedir. Çalışma öncelikli olarak enformasyon devrimi ve teknolojik gelişmelerin yarattığı yeni toplumsal yapıyı olumlayan kuramsal altyapıyı aktarmaktadır. Ardından kısaca internetin tarihini, sosyal medyanın gelişimini ve sosyal paylaşımın para ekonomisine dönüşme sürecini incelemektedir. Çalışma nitel betimleyici analitik yaklaşıma dayanmaktadır. Derleme ve çıkarımların yardımıyla alana insan temelli yaklaşımdan hareketle, bir fenomen olarak YouTuberlığın meslekleşmesini PewDiePie ve Enes Batur kanalları örnekleri üzerinden değerlendirmektedir. Sonuç olarak YouTuberların postmodern ötesi bir toplumun önemli bir sinyali olarak kabul edilebilecekleri yargısına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

An Evaluation on Prosumer YouTubers in the Context of the Mass Self-Communication System

Abstract

This study examines how the video sharing application YouTube has gradually turned YouTuber into a profession, drawing on Castells' mass self-communication and Toffler's producer-consumer concepts. The study firstly presents the theoretical background that affirms the new social structure created by the information revolution and technological developments. Then, it briefly analyses the history of the internet, the development of social media and the process of social sharing turning into a money economy. The study is based on qualitative descriptive analytic approach. It presents the professionalisation journey of "YouTuber" as a phenomenon through the examples of PewDiePie and Enes Batur channels based on a human-based approach to the field. This study concludes that YouTubers can be considered as an important signal of a postmodern society.

Keywords

Kaynakça

Alexa. 2021. Son erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.alexa.com/topsites.
Atabek, Ümit. 2013. “Yeni medya ve Yeni İletişim Düzeni.” Mülkiye Dergisi 37(3): 175-181.
Ault, Susanne. 2014. “Survey: YouTube Stars More Popular Than Mainstream Celebs Among U.S. Teens”. Variety, 5 Ağustos 2014. Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://variety.com/2014/digital/news/survey-youtube-stars-more-popular-than-mainstream-celebs-among-u-s-teens-1201275245/
Burgess, Jean ve Joshua Green. 2009. YouTube: Online Video and Participatory Culture. Cambridge, UK: Polity Press.
Bruns, Axel. 2008. Blogs, Wikipedia, Second Life and Beyond: From Production to Produsage. New York: Peter Lang Publishing.
Castells, Manuel. 2005a. Ağ Toplumunun Yükselişi. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Castells, Manuel. 2005b. Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür/Binyılın Sonu (3). İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Castells, Manuel. 2013. İsyan ve Umut Ağları: İnternet Çağında Toplumsal Hareketler. İstanbul: Koç Üniversitesi Yayınları.

Castells, Manuel. 2016. İletişim Gücü. İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
Change.org. 2017. “Altın Kelebek Ödüllerinde verilen YouTuber ödülünün geri alınmasını istiyorum.” Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.change.org/p/%C3%A7ocuklar-i%C3%A7in-%C5%9Fiddet-i%C3%A7erikli-video-yay%C4%B1nlayan-birine-%C3%B6d%C3%BCl-verilmesini-istemiyoruz.
Cinmen, Işıl. 2018. “YouTuber Enes Batur hakkında bilinmeyenleri anlattı.” CNN Türk, 04 Şubat 2018. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.cnnturk.com/magazin/youtuber-enes-batur-hakkinda-bilinmeyenleri-anlatti.
CNN Türk. 2018. “Enes Batur'un aylık kazancı şoke etti.” 05 Mayıs 2018. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.cnnturk.com/magazin/enes-baturun-aylik-kazanci-soke-etti?page=1
Cumhuriyet. 2017. “YouTuber Enes Batur'un Altın Kelebek'i geri alındı.” 30 Aralık 2017. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.cumhuriyet.com.tr/haber/YouTuber-enes-baturun-altin-kelebeki-geri-alindi-895477
Cupy. 2021. “Youtube İstatistikleri 2022 – Tüm Zamanların Youtube Analizi.” 2 Şubat 2021. Erişim tarihi 16 Kasım 2022. https://cupy.net/youtube-istatistikleri/
Demirel, Melik. 2017. “YouTuber Enes Batur “Hayal mi? Gerçek mi?” adlı filmini anlattı.” Habertürk, 24 Aralık 2017. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.haberturk.com/enes-batur-surekli-icerik-bulmak-cok-zor-1767129
Ding, Yuan, Yuan Du, Yinghai Hu, Zhengye Liu, Luqin Wang, Keith W. Ross ve Anindya Ghose. 2011. "Broadcast yourself: Understanding YouTube uploaders." Internet Measurement Conference, Berlin, 2-4 Kasım. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. conferences.sigcomm.org/imc/2011/program.htm
Dikener, Orhan. 2011. “İnternet Reklamcılığında Web Sitesi Tasarımının Önemi.” Erciyes İletişim Dergisi 2(1): 152-166.
Feyerabend, Paul. 1991. Yönteme Hayır. Bir Anarşist Bilgi Kuramının Ana Hatları. Çev. Ahmet İnam. İstanbul: Ara Yayıncılık.
Feyerabend, Paul. 1996. Yönteme Karşı. Çev. Ertuğrul Başer. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
Hamedy, Saba. 2016. “Forbes 2016 list of highest paid YouTubers will make you weep.” Mashable, 05 Aralık 2016. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://mashable.com/article/forbes-highest-paid-youtube-stars-2016.
Finansajans. 2020. “Enes Batur Ne Kadar Kazanıyor? Enes Batur Aylık Kazancı Ne Kadar?” 18 Eylül 2020. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.finansajans.com/enes-batur-ne-kadar-kac-para-kazaniyor-enes-batur-aylik-kazanci-ne-kadar-h28730.html
Forbes. 2017a. “Top Gaming İnfluencer.” 08 Ağustos 2017. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://web.archive.org/web/20170808003511/https://www.forbes.com/top-influencers/2017/gaming/#6986a0495fdc
Forbes. 2017b. “How YouTube's PewDiePie Made $12 Million This Year Despite Racist Videos.” 09 Aralık 2017. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://web.archive.org/web/20171209152528/https://www.forbes.com/sites/maddieberg/2017/12/07/how-youtubes-pewdiepie-made-12-million-this-year-despite-racist-videos/#2662629464e9
Geyser, Warner. 2021. “PewDiePie's Net Worth. How Much is PewDiePie Worth?” Influencermarketinghub, 28 Nisan 2021. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://influencermarketinghub.com/pewdiepie-net-worth/
GMI. 2022. “YouTube User Statistics 2022”. Global Media Insight, 28 Haziran 2022. Erişim tarihi 16 Kasım 2022. https://www.globalmediainsight.com/blog/youtube-users-statistics/
Google. 2020. “Adsense Nasıl Çalışır?” Erişim tarihi 5 Temmuz 2020. https://support.google.com/adsense/answer/6242051?hl=tr
Gökgöz, Gökhan. 2010. “Web 2.0, Postmodern Toplum ve İletişimsel Demokrasi…”. Muğla Üniversitesi XII. Akademik Bilişim Konferansı Bildirileri içinde, editörler Mustafa Akgül, Ethem Derman, Ufuk Çağlayan, Attila Özgit ve Tuğrul Yılmaz, 601-610. Ankara: Nokta Matbaacılık.
Greenbaum, Aron. 2020. “What pewdiepie was like before all the fame”. Looper, 20 Mart 2020. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.looper.com/195870/what-pewdiepie-was-like-before-all-the-fame/
Habertürk. 2019. “İŞKUR YouTuber Yetiştirecek.” 19 Mayıs 2019. Erişim tarihi 5 Temmuz 2019. http://www.haberturk.com/ekonomi/is-yasam/haber/1500183-iskur-YouTuber-yetistirecek
Hanlon, Annmarie. 2014. Social Media Marketing. Cork: Oak Tree Press.
Heywood, Andrew. 2005. Political Theory: An Introduction. New York: Palgrave Macmillan.
Hürriyet. 2017. “44. Pantene Altın Kelebek Ödülleri'ni kimler kazandı? İşte kazananlar listesi.” 11 Aralık 2017. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.hurriyet.com.tr/kelebek/magazin/iste-44-pantene-altin-kelebek-odullerini-kazananlar-40673974
Internet Live Statistics. 2021. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.internetlivestats.com/
Kaplan, Andreas M. ve Michael Haenlein. 2010. “Users of The World, Unite! The Challenges and Opportunities of Social Media.” Busines Horizon, 53(1): 59-68. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. http://michaelhaenlein.eu/Publications/Kaplan,%20Andreas%20-%20Users%20of%20the%20world,%20unite.pdf
Karakulakoğlu, Selva Ersöz. 2015. “Geleceğin Web Teknolojileri: Web 3.0 ve Etkileşim.” İletişimde Sosyal Medya Sosyal Medyada Etkileşim içinde, editör Özlem Oğuzhan, 111-130. İstanbul: Kalkedon Yayınları.
Kemp, Simon. 2020. “Digital 2020: Global Digital Overview”. Datareportal, 30 Ocak 2020. Erişim tarihi 16 Kasım 2022. https://datareportal.com/reports/digital-2020-global-digital-overview
Kılınç, Şahin. 2019. “Yabancı Bir YouTuber, Enes Batur’un Tüm ‘Çalıntı’ Videolarını İfşa Etti.” Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://www.webtekno.com/enesbatur-youtube-video-ifsa-h74370.html
Kim, Jin. 2012. “The institutionalization of YouTube: From user-generated content to professionally generated content.” Media, Culture and Society 34 (1): 53-67. http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0163443711427199
Lash, Scott ve John Urry. 1994. Economies of Signs and Space. London: Sage.
Networthspot. 2021. "Enes Batur Net Worth & Earnings." 1 Ekim 2021. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.networthspot.com/ndng-enes-batur/net-worth/
Nielsen. 2015. "Global Trust in Advertising: Winning Strategies for an Evolving Media Landscape." Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.nielsen.com/wp-content/uploads/sites/3/2019/04/global-trust-in-advertising-report-sept-2015-1.pdf
OECD. 2007. “Working Party on the Information Economy: Participative WEB: User Created Content.” Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://www.oecd.org/sti/38393115.pdf
Ohlheizer, Abby. 2017. “‘An attack by the media’: Pewdiepie apologizes for Nazi jokes but says the press is out to get him.” The Washington Post, 16 Şubat 2017. Erişim 25 Ekim 2021. https://www.washingtonpost.com/news/the-intersect/wp/2017/02/16/an-attack-by-the-media-pewdiepie-apologizes-for-nazi-jokes-but-says-the-press-is-out-to-get-him/
Önay-Doğan, Betül. 2015. Online Reklamcılık. İstanbul: Köprü Kitapları.
Önkal, Güncel ve Ender Gündüzlü. 2015. “Teknoloji Düşün(e)mez: Sosyal Medyada İhtiyaçlar-Değerler Çatışmasının Felsefi Analizi.” İletişimde Sosyal Medya Sosyal Medyada Etkileşim içinde, editör Özlem Oğuzhan, 37-51. İstanbul: Kalkedon Yayınları.
Reuben, Emiy. 2020. “The shady side of pewdiepie.” Looper, 09 Kasım 2020. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.looper.com/191519/the-shady-side-of-pewdiepie/
Roose, Kevin. 2019. “What Does PewDiePie Really Believe?” The New York Times Magazine, 9 Ekim 2019. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.nytimes.com/interactive/2019/10/09/magazine/PewDiePie-interview.html
Sezer, Nilüfer ve Zeynep Özcan. 2021. “Yeni Bir Sınıflandırma Çalışması Olarak Sosyal Medya Fenomenlerinin Paylaşımda Bulundukları İçerik Türlerine Göre Sınıflandırılması: Youtube Örneği”. İletişim Çalışmaları Dergisi 7 (1):109-136.
Scholte, Jan Aart. 2005. Globalization: A Critical Introduction. New York: Palgrave Macmillan.
Smythe, Dallas W. 1977. Communications: Blindspot of Western Marxism. Canadian Journal of Political and Social Theory 1 (3): 1-27.
Socialblade. 2019. “Top 100 Subcribed Youtube Channel.” Erişim tarihi 21 Ağustos 2019. https://socialblade.com/youtube/top/100/mostsubscribed
Socialblade. 2021a. “All Youtube Channels.” Erişim tarihi 5 Temmuz 2021. https://www.socialbakers.com/statistics/youtube/
Socialblade. 2021b. “Top 250 YouTubers in Turkey Sorted by Subscribers.” Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://socialblade.com/youtube/top/country/tr/mostsubscribed
Socialblade. 2021c. “PewDiePie’s YouTube Stats (Summary Profile).” Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://socialblade.com/youtube/user/pewdiepie
Socialblade. 2021d. “Enes Batur’s YouTube Stats (Summary Profile).” Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://socialblade.com/youtube/user/newdaynewgame
Statista. 2021. “YouTube- Statistic&Facts”. Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://www.statista.com/topics/2019/youtube/#dossierKeyfigures
Sözen, Edibe. 2014. Söylem. İstanbul: Birleşik Yayınları.
Tapscott, Don ve Anthony D. Williams. 2006. Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything. New York: Penguin.
Toffler, Alvin. 1981. The Third Wave. New York: Bantam Books.
Toffler, Alvin. 1992. Yeni Güçler Yeni Şoklar. İstanbul: Altın Kitaplar.
Toffler, Alvin ve Heidi Toffler. 2006. Zenginlik Devrimi. İstanbul: Koridor Yayıncılık.
Babür- Tosun, Nurhan. 2004. Kullanılan Teknikler Açısından İnternet Reklamları. Selçuk İletişim 3(2): 159-167
Turale, Sue. 2020. “A Brief Introduction to Qualitative Description: A Research Design
Worth Using”. Pacific Rim International Journal of Nursing Research. 24 (3): 289-291.
TÜİK. 2021. “İşgücü İstatistikleri, Ağustos 2021”. 11 Ekim 2021. Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Isgucu-Istatistikleri-Agustos-2021-37490
Van Dijck, Jose. 2009. “Users like you? Theorizing agency in user-generated content.” Media, Culture & Society 31: 41-58.
Van Dijck, Jose. 2013. The culture of connectivity: a critical history of social media. New York: Oxford University.
Walcott, Harry F. (2009). Writing up qualitative research. Thousand Oaks, CA: Sage.
Weinberger, David. 2008. Everything is Miscellaneous: The Power of the New Digital Disorder. New York: Henry Holt and Co.
Wikipedia. 2021. “PewDiePie.” Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://en.wikipedia.org/wiki/PewDiePie
Winkler, Nicas ve Ben Fritz. 2017. “Disney Severs Ties With YouTube Star PewDiePie After Anti-Semitic Posts.” The Wall Street Journal, 14 Şubat 2017. Erişim tarihi 25 Ekim 2021. https://www.wsj.com/articles/disney-severs-ties-with-youtube-star-pewdiepie-after-anti-semitic-posts-1487034533
YouTube. 2012. “Being a YouTube Creator Just Got Even More Rewarding.” Erişim tarihi 26 Ekim 2021. https://blog.youtube/news-and-events/being-youtube-creator-just-got-even/
YouTube. 2019. “Statistics.” Erişim tarihi 7 Ağustos 2019. https://www.youtube.com/yt/press/statistics.html
YouTube. 2020. “About YouTube.” Erişim tarihi 5 Temmuz 2020. https://www.youtube.com/yt/about/

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

İletişim ve Medya Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Büşra T. Durmuş
0000-0001-5158-0058
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

25 Kasım 2022

Gönderilme Tarihi

16 Aralık 2020

Kabul Tarihi

25 Kasım 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.24955/ilef.1209220

IZ

https://izlik.org/JA83ZD65DH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Durmuş, B. T. (2022). Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, 9(2), 312-343. https://doi.org/10.24955/ilef.1209220

AMA

1.Durmuş BT. Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi. 2022;9(2):312-343. doi:10.24955/ilef.1209220

Chicago

Durmuş, Büşra T. 2022. “Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi 9 (2): 312-43. https://doi.org/10.24955/ilef.1209220.

EndNote

Durmuş BT (01 Kasım 2022) Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi 9 2 312–343.

IEEE

[1]B. T. Durmuş, “Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme”, Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, c. 9, sy 2, ss. 312–343, Kas. 2022, doi: 10.24955/ilef.1209220.

ISNAD

Durmuş, Büşra T. “Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi 9/2 (01 Kasım 2022): 312-343. https://doi.org/10.24955/ilef.1209220.

JAMA

1.Durmuş BT. Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi. 2022;9:312–343.

MLA

Durmuş, Büşra T. “Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme”. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi, c. 9, sy 2, Kasım 2022, ss. 312-43, doi:10.24955/ilef.1209220.

Vancouver

1.Büşra T. Durmuş. Kitlesel Öz-İletişim Sistemi Bağlamında, Üretici-Tüketici YouTuberlar Üzerine Bir Değerlendirme. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi. 01 Kasım 2022;9(2):312-43. doi:10.24955/ilef.1209220