Yapay Zekâ Destekli Senaryo Üretiminde Tekrar ve Fark: Sinema Öğrencilerinin ChatGPT ile Haptik Sinema Deneyimi

In recent years, with the acceleration of technological transformations, artificial intelligence has become an effective tool in film production processes, reopening debates on the ontology of art, creativity, and originality. This study aims to examine how AI-assisted scriptwriting transforms the creative process through the framework of Gilles Deleuze’s philosophy of difference and repetition. The study proceeds from the assumption that every act of creation constitutes not a representational repetition but a production of difference. The research adopts a qualitative design. Within the context of film education, and in order to observe the modes of production that film students—who are still in the process of developing their aesthetic and creative practices—establish with artificial intelligence, participants were given a prompt centered on the theme of “haptic cinema experience.” They were asked to generate scripts using ChatGPT and to produce haptic-oriented experimental films based on these scripts. To allow space for creative deviation and to facilitate a dialogic engagement with AI, participants were granted two additional interaction rounds. The resulting films were analyzed in terms of visual narrative techniques, rhythm, and spatial use; in addition, their embodied and sensory dimensions were evaluated within the framework of haptic cinema. To gain deeper insight into the process, focus group interviews were conducted with the students. The findings indicate that AI-generated texts largely rely on repetitive and generalized sensory imagery. In contrast, creative difference emerges through the students’ formal, rhythmic, and embodied interventions into these texts. Focus group data further reveal that haptic experience cannot be directly produced by artificial intelligence; rather, it becomes possible only through the active involvement of the human body, sensory perception, and aesthetic decision-making in the production process.

Son dönemlerde hız kazanan teknolojik dönüşümlerle birlikte yapay zekâ, film üretim süreçlerinde etkin bir araç haline gelmiş ve bu durum sanatın ontolojisi, yaratıcılık ve özgünlük kavramlarını yeniden tartışmaya açmıştır. Bu çalışmanın amacı, yapay zekâ destekli senaryo üretiminin yaratıcı süreci nasıl dönüştürdüğünü, Gilles Deleuze’ün fark ve tekrar düşüncesi çerçevesinde incelemektir. Çalışma, her yaratım sürecinin temsile dayalı tekrar değil, bir farklılık üretimi olduğu varsayımından hareket etmektedir. Araştırma, nitel bir tasarımla yürütülmüştür. Bu kapsamda, sinema eğitimi bağlamında henüz estetik ve yaratıcı pratiklerini inşa etme sürecinde olan sinema öğrencilerinin yapay zekâ ile kurdukları üretim ilişkisini gözlemleyebilmek amacıyla katılımcılara ‘haptik sinema deneyimi’ temalı bir prompt verilmiştir. ChatGPT kullanarak senaryo üretmeleri ve üretilen senaryolarla haptik odaklı deneysel bir film çekmeleri istenmiştir. Öğrencilere yaratıcı bir boşluk bırakabilmek ve yapay zekâ ile diyalog deneyimi oluşturabilmek için iki diyalog hakkı daha tanınmıştır. Üretilen filmler, görsel anlatım teknikleri, ritim ve mekân kullanımı açısından analiz edilmiş; ayrıca haptik sinema yaklaşımı doğrultusunda bedensel ve duyusal deneyim boyutları değerlendirilmiştir. Süreci derinlemesine anlamak amacıyla öğrencilerle odak grup görüşmeleri gerçekleştirilmiştir. Bulgular, yapay zekâ tarafından üretilen metinlerin çoğunlukla tekrar eden ve genelleşmiş duyusal imgeler içerdiğini göstermektedir. Buna karşılık yaratıcı farkın, öğrencilerin metinlere yaptıkları biçimsel, ritmik ve bedensel müdahaleler aracılığıyla ortaya çıktığı tespit edilmiştir. Odak grup verileri, haptik deneyimin yapay zekâ tarafından doğrudan üretilemediğini; bu deneyimin ancak insan bedeninin, duyumsal algının ve estetik kararların sürece aktif katılımıyla mümkün hale geldiğini ortaya koymaktadır.