Ulusal Bütünlükten Kültürel Yozlaşmaya: Türkiye’de Yabancı Radyoların Dinlenmesinden Duyulan Kaygılar
Öz
Radyo dinleyiciliği 20. yüzyılın siyasi, toplumsal ve ekonomik dönüşümleri bağlamında şekillenmiştir.
Ulus devletlerin temel aktör olduğu bu süreçte dinleyiciliğe dair tartışmaların ve politikaların önemli
bir kısmının ulusal gereksinim ve kaygılar bağlamında ortaya çıktığı görülmektedir. Bu endişeler,
özellikle yabancı radyoların dinlenmesi bağlamında, radyoların uluslararası alanda siyasi niteliğinin
belirginleştiği ve bir propaganda aracı olarak kullanılmaya başlandığı 1930’lu yıllardan itibaren
yükselmiştir. Radyo yayıncılığını geliştirememiş ve tüm halka yaygınlaştıramamış ülkelerde bu
kaygılar daha belirgin bir biçimde ortaya çıkmıştır. Bu çalışmada, Türkiye’de 1940’lardan 1970’lerin
başlarına kadar geçen süreçte yabancı radyoların dinlenmesinden duyulan endişelerin ulusal bütünlük
ve ulusal kimliğin inşası kaygıları bağlamında şekillenişi incelenmektedir. Radyo dinleyiciliği ile ulus
arasında kurulan bağlantı çerçevesinde Türkiye’de yabancı radyoların dinlenmesinin endişe kaynağı
olma nedenleri ve bu endişelerin siyasi ve toplumsal temelleri sorgulanmaktadır. Bu tutumun Batı
yönelimli politikalar bağlamında milli kimliğin inşa süreciyle ve kalkınma/ilerleme hedefleriyle
yakından bağlantılı olduğu ileri sürülmektedir. Bu kapsamda, garbiyatçılık ve kalkınma paradigması
çerçevesinde eleştirel tarihsel bir sorgulama yapılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
References
- 1 Meltem Ahıska, Radyonun Sihirli Kapısı: Garbiyatçılık ve Politik Öznellik (İstanbul: Metis, 2005), 151.
- 2 Bu konudaki örnekler için bkz. Ahıska, Radyonun, 155-203; Uygur Kocabaşoğlu, Şirket Telsizinden Devlet Radyosuna: TRT Öncesi Dönemde Radyonun Tarihsel Gelişimi ve Türk Siyasal Hayatı İçindeki Yeri (İstanbul: İletişim, 2010), 296.
- 3 Ahıska, Radyonun, 18.
- 4 Ahıska, Radyonun, 49.
- 5 Ahıska, Radyonun, 47, 82.
- 6 J. O. Boyd-Barrett “Cultural dependency and the mass media”, Culture, Society and the Media İçinde, der. Michael Gurevitch vd. (London and New York: Routledge, 1982), 185.
- 7 1950-1980 arası süreçte kalkınma paradigmasının yaşadığı dönüşüme dair ayrıntılı bir tartış- ma için bkz. Colin Sparks, Globalization, Development and the Mass Media (London: Sage, 2007); Jan Servaes (1986), “Development Theory and Communication Policy: Power to the People!” European Journal of Communication, 1 (2), 211-212.
- 8 Ahıska, Radyonun, 18.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
-
Journal Section
Research Article
Authors
Publication Date
December 19, 2016
Submission Date
April 11, 2017
Acceptance Date
October 30, 2016
Published in Issue
Year 1970 Volume: 3 Number: 2
Cited By
SOĞUK SAVAŞ YILLARINDA BİR AKTÖR: BİZİM RADYO
Ankara Üniversitesi Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi
https://doi.org/10.46955/ankuayd.943767