Martin Jay ile Şiddet, Köktencilik ve İfade Özgürlüğü Üzerine Bir Röportaj

Right after the horrible attack to French satirical cartoon magazine Charlie Hebdo, I’ve come by with this simple but striking cartoon. At first sight, nothing seems funny about it. Its style is not grotesque. No funny stylization. Rather than a caricature, it reminds one, Frans Masereel’s expressionist woodcut prints. Light and shadow balance is slightly in favor of shadows. And then, there comes the striking punch line coming from ISIS leader, a dark figure, almost entirely seems like a blot. In the context of a bloody campaign, countless massacres and gratification of sacrifice, death and violence, his wish of health seem absurd and surreal. Having this single cartoon as a starting point, I’ve interviewed with Prof. Martin Jay of UC Berkeley, a prominent historian on Critical Theory and a thinker. I’ve asked about violence, fundamentalism and free speech. Today a brief look on the hot debates around these topics is enough to realize the desperateness of the attempts to comprehend. Among all these rumble and dusty air, I do believe that Martin Jay can provide much required composed and calm attitude

Fransız mizah dergisi Charlie Hebdo’ya düzenlenen korkunç saldırının hemen ardından şu aşağıdaki basit fakat çarpıcı karikatüre rast geldim. İlk bakışta göze çarpan komik bir yanı yok. Biçemi karikatürlere has grotesklikten eser taşımıyor. Gülünç bir stilizasyonu yok. Karikatürden daha çok Frans Masareel’in dışavurumcu ahşap baskılarını çağrıştırıyor. Işık – gölge dengesi hafifçe gölgeden yana ağır basıyor. Nihayet şakanın ‘can alıcı’ finali ISIS’in liderinden, neredeyse bütünüyle kara lekeden ibaret bu karanlık figürden geliyor. Her şeyden önce sağlık! gibi bir temennide bulunuyor El Bağdadi. Kanlı bir kampanyanın, sayısız katliamın, hayatların kurban edilişinin, ölümün ve şiddetin bağlamında sağlık temennisi absürd ve sürreel görünüyor. Bu karikatürden yola çıkıp UC Berkeley Tarih Bölümünden Martin Jay ile bir söyleşi yaptık. Eleştirel teori ve Frankfurt Okulu üzerinde çalışan en önemli tarihçilerden biri olan yazar ve düşünür Martin Jay’e şiddet, köktendincilik, ifade özgürlüğü konularını ve bugün yakıcı bir güncellik taşıyan bu konuların eleştirel teori çerçevesinde nasıl yorumlanabileceğini sordum. Bu başlıklar etrafında dönen sıcak tartışmalara kısa bir bakış, anlama çabalarının çaresizliğini görmeye yeter. Tüm bu yıkıntı ve moloz tozlarının arasında Martin Jay’in sakin ve serinkanlı yaklaşımının olup biteni kavramada yararlı olacağını sanıyorum.