Fiili Emekten Dijital Emeğe: Görünür Olma ve Metalaşma Arasında TikTok’ta İşçi Videoları

Dijital ekonominin bileşenlerinden sosyal medya platformlarında kullanıcı türevli içerik ile platform arasındaki ekonomik ilişkileri anlamaya odaklanan bu çalışma; dijital emek ve değer süreçlerini, fiilî emeğin temsili içeriklerinden biri olan işçi videoları ekseninde çözümlemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada sosyal medyada dolaşıma giren işçi videoları ekseninde üretilen kullanıcı türevli içeriklerin platform kapitalizmiyle ilişkisi sorgulanmakta; aynı zamanda bu içeriklerin iş koşullarını görünür kılmadaki rolünün incelenmesi hedeflenmektedir. Bu bağlamda, kullanıcı türevli içeriklerden olan TikTok’taki işçi videoları aracılığıyla ortaya çıkan verinin platform tarafından nasıl kullanıldığı ve eş zamanlı olarak bu videoların yapılan işin görünürlüğünü artırmadaki işlevi irdelenmektedir. TikTok’taki işçi videoları, fiilî emeğin üretim koşullarını doğrudan göstermeleri ve bu emeğin sosyal medya platformunda içerik biçiminde dolaşıma girmesi nedeniyle, dijital emek tartışmalarını somut bir çerçevede ele almayı mümkün kılan bir örneklem sunmaktadır. Nitel bir araştırma deseniyle yürütülen çalışmada, TikTok platformunda paylaşılan işçi videolarında yer alan etiketler (hashtag), sosyal ağ analizi yöntemiyle incelenmiştir. Fiilî emek süreçlerinin temsili ve anlatısının platform içerisinde nasıl dolaşıma girdiği ve hangi etkileşim mekanizmalarıyla görünürlük kazandığı, ortaya çıkan etiket ağlarının yapısı ve bu ağlar arasındaki ilişkiler üzerinden incelenmekte; platform kapitalizmi ve dijital emek kuramları ekseninde çözümlenmektedir. Araştırmanın sonucunda, işçi videolarında kullanılan etiketlerin işin zorluğunu ve çalışma koşullarını görünür kılmada işlevsel olduğu ve platformun dolaşım ve algoritmik görünürlük mantığıyla uyumlu biçimde işlediği görülmüştür. Bununla birlikte işçi videoları, etiket ağı üzerinden emeği görünür kılarken aynı zamanda platforma sürekli içerik ve etkileşim akışı sunarak platform kapitalizmi bağlamında emek ve değer üretim süreçlerine eklemlenmektedir.

Focusing on understanding the economic relationships between user-generated content and social media platforms, one of the components of the digital economy, this study aims to analyze digital labor and value processes through the lens of worker videos, which represent practical manifestations of actual labor. The study questions the relationship between platform capitalism and user-generated content produced through worker videos circulating on social media, while aiming to examine the role of this content in making working conditions visible. In this context, the study examines how data emerging through worker videos on TikTok, as user-generated content, is utilized by the platform, while simultaneously exploring the function of these videos in increasing the visibility of the work performed. Worker videos on TikTok offer a concrete case for debates on digital labor because they directly display the production conditions of actual labor while enabling that labor to enter platform circulation as content. Using a qualitative research design, the study analyzes the hashtags included in TikTok worker videos using social network analysis. It examines how representations and narratives of labor circulate on the platform and through which interaction mechanisms they gain visibility, focusing on the structure of hashtag networks and the relations among them. The findings are interpreted through the lenses of platform capitalism and digital labor theories. The results show that hashtags in worker videos help render the difficulty of work and working conditions visible; however, they also operate in accordance with the platform’s logic of circulation and algorithmic visibility. Moreover, while worker videos make labor visible through the hashtag network, they simultaneously integrate into the labor and value production processes within the context of platform capitalism by providing a continuous flow of content and interaction to the platform.